Door het wetland aan de verste rand van Shiretoko
Op het schiereiland Shiretoko houdt de weg gewoon op. Geen parkeerplaats, geen cadeauwinkel bij een trailhead. Alleen een slagboom, een bord in het Japans, en daarna het soort stilte dat een paar seconden duurt voor je beseft dat het echt is. Je bevindt je zo ver in het noordoosten van Japan als het land gaat, vlak voordat de kust overgaat in de Zee van Ochotsk. Dit is het gebied van de Shiretoko Vijf Meren. De meeste reizigers die hiernaartoe komen, brengen een uur door op de verhoogde houten vlonderroute bij het bezoekerscentrum, maken wat foto's en vertrekken weer. Het vlakke wetlandpad dat verder loopt, door het Fure-wetlandbekken en langs de kust, staat nauwelijks op Engelstalige reisroutes.
Hier komen vereist doorzettingsvermogen. Shiretoko ligt niet op weg naar iets. Vanuit Shari of Utoro rijd je over één weg met bergen aan de ene kant en de oceaan aan de andere, en het landschap wordt steeds vreemder naarmate je verder gaat. De bomen worden korter. Herten staan midden op de weg en kijken je aan met volledige onverschilligheid. In het late voorjaar bewegen bruine beren zich door het kreupelhout, zo dicht bij het pad dat rangers bij de trailhead berenbellen uitdelen en dat serieus menen.
Het Fure-wetland zelf is een ondiep bekken van riet, koude poelen en laag moerasgras. In bepaald licht lijkt het minder op Japan dan op IJsland of Noord-Canada. De vlonderroute bij het hoofdmeercluster is breed, goed onderhouden en vol reisgroepen. Het langere pad op maaiveldniveau door Fure vereist vooraf registreren tijdens het berenseizoen, ruwweg mei tot juli. Die registratieplicht is precies de reden waarom het er rustig blijft. De meeste mensen storen zich niet aan het papierwerk. Wie dat wel doet, krijgt een wandeling van twee uur door een landschap dat echt onbewoond aanvoelt, met de kust van de Zee van Ochotsk aan één kant en dicht Sachalinsparbos dat van de andere kant opdringt.
Wat deze plek bijzonder maakt, is niet alleen de afgelegen ligging. Het is de combinatie van dingen die tegelijk gebeuren. Je kunt een zeearend boven je hoofd op een thermiek zien rijden. Het water in de poelen is zo koud dat het zwart lijkt. Er zijn stukken waar het enige geluid de wind is die door het rietgras trekt. Dan, voor even, hoor je de oceaan. Shiretoko heeft die eigenschap dat het je eraan herinnert waar je werkelijk bent op de kaart. Dat lukt maar weinig toeristische bestemmingen in Japan.
De beste tijd om te gaan is september en oktober, nadat de beractiviteit haar hoogtepunt heeft bereikt en de drukte afneemt, maar voordat de wegen voor de winter sluiten. De herfstkleuren op deze breedtegraad zijn feller en vergankelijker dan alles wat je in Kyoto ziet. In ongeveer twee weken kleurt alles oranje en rood, en dan is het voorbij. Veel reizigers plannen Shiretoko als een halve dag uitstapje vanuit Abashiri. Dat is niet genoeg tijd. Het schiereiland beloont mensen die een nacht in Utoro blijven, vroeg opstaan en erheen rijden terwijl de ochtendmist nog op het water hangt.
Er bestaat geen beroemde foto van deze plek. Geen afbeelding die rondgaat op reisaccounts en mensen aanzet om het op een lijst te zetten. Shiretoko staat officieel op de UNESCO Werelderfgoedlijst, maar die status heeft er geen populaire bestemming van gemaakt zoals elders misschien wel het geval zou zijn. Voor internationale reizigers in Japan valt Shiretoko in een categorie van plekken die niet zozeer onontdekt zijn als wel door reisroutes genegeerd worden. De logistiek voelt moeilijk, dus mensen slaan het over. De logistiek valt in de praktijk erg mee. Je vliegt vanuit Tokio naar Memanbetsu, huurt een auto en rijdt. De rest regelt zichzelf.
