Bombaların yok edemediği Tokyo semti hâlâ 1955'teki gibi görünüyor
Tokyo'ya gelen gezginlerin büyük çoğunluğu en az bir sabahı, elde edemedikleri ton balığı müzayedesi biletinin peşinde ya da bulutların örttüğü bir dağı görmek için kuyrukta bekleyerek geçirir. Oysa Yanaka, şehrin kuzeydoğu köşesinde sessizce durur; ahşap yapıları sağlam, gezi programlarında ise neredeyse hiç yeri yok.
Yanaka yanmadı. Eski Tokyo'nun büyük bölümü 1923 depremiyle ve ardından 1945 yangın bombalarıyla yerle bir olurken bu semt her ikisinden de ahşap machiya evleriyle sapasağlam çıktı. Bu coğrafi şans sayesinde Yanaka, şehirde dar bir sokaktan yürürken ayaklarınızın altında savaş öncesi Tokyo'yu hissedebileceğiniz ender yerlerden biri. Yeniden inşa edilmemiş, temalandırılmamış. Sadece eski.
Mümkünse sabah 8'den önce gidin. Yaklaşık 170 metrelik eğimli çarşı sokağı Yanaka Ginza shotengai, rehber kitaplara girecek kadar ünlü; ama o rehberler insanları öğleden sonra oraya yönlendiriyor. Gün doğumunda gelirseniz sokak size değil, kedilere ait olur. Yanaka'nın bilinen bir başıboş kedi nüfusu var ve sabahın erken saatlerinde bu hayvanlar sokağa tam anlamıyla hükmediyorlar: balıkçı dükkanlarının kepenklerinde oturuyorlar, hiçbir acelesi olmadan yolu geçiyorlar. Tezgahlar henüz kapalı. Izgara balık ve turşu kokusu ortalığa yayılmamış. Üstünde kediler olan sessiz bir sokak, turistlerle dolu haline kıyasla çok daha güzel.
Erken gelmenin asıl nedeni mezarlık. Yanaka Reien, semtin ortasından geçen büyük bir belediye mezarlığı. Kiraz çiçeği mevsiminde şehrin en az fotoğraflanan ama gerçekten güzel noktalarından biri hâline geliyor. Bazıları yüzyıllar öncesine tarihlenen eski taş mezarlar, yapraklarını doğrudan yosunların üstüne döken ağaçların gölgesinde duruyor. Japonya'da 265 yıllık askeri yönetimi sona erdiren son shogun Tokugawa Yoshinobu burada yatıyor. Hiçbir tantana yok. İngilizce bilgi panosu yok, kuyruk yok, bilet yok. Sadece o mezarın önünden geçiyorsunuz ve ortalık tam bir sessizlik içinde.
Mezarlığın çevresindeki sokaklarda yavaş yavaş dolaşmaya değer. Yaşla yeşile dönmüş eski bakır çatı kenarlarına, yetmişlerden bu yana güncellenmemiş el yazısı dükkan tabelalarına ve girişlerin saksı bitkilerle dolup taştığı, birisinin bisikletinin aydır kımıldamadığı dar geçitlere bakın. Yanaka'da sanatçılar ve zanaatkârlardan oluşan çalışkan bir topluluk yaşıyor; günün ilerleyen saatlerinde geri dönerseniz açık atölyeler bulabilirsiniz. Eski binalara taşınan birkaç iyi bağımsız kahve dükkanı da var; Heyamise Sokağı'ndaki sabah 8'e kadar açılıyor.
